13 Eylül 2009 Pazar

Bebeğin testisi inmezse ne yapılır?

Bebekler doğduktan sonra rutin muayene sırasında illaki yumurtalıkları yani testisleri kontrol edilmelidir. Her altı açıldığındada bebek büyüyene kadar ileriki yaşlara kadar kontrol edilmesinde yarar vardır. Testisler iki tane olan ve anne karnındayken bebeğin karnında bulunan yumurtalıklar zamanla yumurtalık kesesinin içine inerler.
Ancak bazı dönemlerde bu göçü tamamlayamayıp bebeğin karnında kalabilir. Biz inmemiş testisten bahsederiz. İnmemiş testis için belirli bir zamana kadar beklenilir. Eğer yeniden inmemişse dahili ya da cerrahi yöntemle bu testisin indirilmesi gerekir. Genellikle 1-1.5 yaş civarında bu testislerin inmesini bekliyoruz. 1-1.5 yaşına kadar inmesini bekliyoruz, yoksa dahili ya da cerrahi operasyonla indiriyoruz.

Yeni doğan bebeğin dışkısında hangi sebeplerle kan görülebilir?

Yeni doğan bebeklerin dışkısında kan görülebilir. Burada en büyük sebeplerden bir tanesi bebeklerin zor kaka yapması dediğimiz kabızlıkla ilgili olarak anal fistür dediğimiz yani makattaki çatlakların kakaya bulaşması ile ilgilidir.
Daha ziyade biz bu gibi durumlarda kakada kan görürüz. Ama onun dışında kakada kan görülmesinin bir takım amip mikrobunun bağırsak enfeksiyonları sırasında da kakada da kan görülebilmekte.. Onun dışında bazen de yanlışlıkla idrarla birlikte çıkan ürik asit kristalleri bezde kiremit rengi bir oluşum oluşturmakta ve bu sefer kakasını mı acaba kanlı yaptı gibi yanlış algılara yol açabilmektedir. Bu bebeklerin yeni doğan bebeklerin altı zaten bağlı olduğu için bunu da gözden kaçırmamak gerekir.

Yeni doğanlarda hangi nedenlerle idrar yolu enfeksiyonu yaşanabilir?

Yeni doğanlarda idrar yolu enfeksiyonları genellikle alttan yani assen dediğimiz bezden gelen mikroorganizmalarla olmaktadır kakasını yaptıktan sonra. Kan yoluyla idrar yolu enfeksiyonu çok çok nadirdir. O nedenle bebeklerin altı sık sık temizlenmelidir. Özellikle kız çocuklarında bebeklerin idrar mesafesi idrar yolları mesafesi yani dışarıyla açıklık erkek çocuklara göre daha kısa olduğu için idrar yolu enfeksiyonları kız çocuklarında erkek çocuklarına göre biraz daha sık görülmektedir.

İdrar yolu enfeksiyonlarına neden olan mikroorganizmalar daha çok gram negatif dediğimiz tarzda kakayla bulaşan mikroorganizmalardır ve çok acil olarak eğer idrar yolu enfeksiyonu tespit edilmiş ise tedavi edilmeleri gerekmektedir.

Yeni doğmuş bebeklerin hangi sıklıklarda idrar yapması beklenir?

Yeni doğmuş bir bebek bebeğin doğumundan itibaren ilk 6 ay boyunca sadece anne sütü ile beslenmelidir. Anne sütünün %90′ı da sadece ve sadece sudur. Dolayısıyla bebek bir anlamda sadece su emmektedir ve de dolayısıyla fazlasıyla idrara çıkacaktır. Zaten idrarın konsantrasyon yeteneği de bu bebeklerde hafiftir. Çünkü böbrekler tam maturasyon yani olgunlaşma sürecini tamamlamamıştır.
O yüzden çok fazla idrara çıkarlar bu bebekler ve çoğu zamanda çok fazla kaka yaptıkları için idrarları kaka ile de karışır. Günde 7 – 8 kere idrara çıkmaları ve bir o kadar da kaka yapmaları çok normaldir bu bebeklerde.

Yeni doğan bebekte dışkı yapamama problemi neden yaşanır?

Bu durum anne sütü ile ve aldıkları mama ile ilgilidir. Anne sütü alan bir bebek, günde 7-8 kere kaka yapabilirken, 7-8 günde 1 kere de kaka yapabilmektedir.
O nedenle kaka yapmasıyla direk ilintisi vardır bu durumun. Bu bağlamda bebek kaka yapamıyorsa, biz daha ziyade bu bebeklerin daha rahat kaka yapabilmelerini sağlayabilmek için bebeği rahatsız ediyorsa 2-3 günde bir fitille kaka yaptırmaya çalışırız.
Ancak rahatsız etmiyorsa bir haftaya kadar da bebek beklenebilir. Yalnız makatta fistül dediğimiz çatlaklar oluşumu açısından dikkatli olmak gereklidir.

Bebekte oluşan doğuştan kalça çıkığı nasıl düzeltilir?

Doğuştan kalça çıkığı, adı üzerinde doğuştan olabilen, yani ailesinde de kalça çıkığı varsa bu riski arttıran bir çeşit gelişimsel, kalça displazisi dediğimiz bozukluktur.
Bu durumda, biz her yeni doğmuş bir bebeği doğuştan kalça çıkığı açısından muayene ederiz. Ancak doğuştan kalça çıkığı her muayene edildiğinde görülmeyebilir. Nedir doğuştan kalça çıkığı? Doğuştan kalça çıkığı aslında kalça ekleminin bir bozukluğudur. Yani kalça kemiğindeki açı, yapılanma, gelişim ile ilgili bir bozukluk var demektir. Bu gibi durumlarda muayenenin dışında biz kalça ultrasonu çekmek isteriz. Kalça ultrasonuyla biz bebekte, muayenede göremediğimiz birtakım açı ölçümlerini kalça eklemindeki patelojileri değerlendirebilmekteyiz. Eğer kalça çıkığı varsa, bu durumda birtakım bandajlarla , çok ileri cerrahi aşamalarla tedavi etmekteyiz bu hastaları.

Yenidoğmuş bir bebeğin ateşi yüksek ise nasıl ateşini düşürebiliriz?

Özellikle makattan ölçülen ateş yüksekse, bu dönemde bir kere bebeği öncelikli olarak odanın ısısının değerini değerlendirmek gerekir.
Odanın ısısı nedir ? Oda aşırı derece yüksekse, ve bebek çok giydirilmişse, öncelikle onun bir ekarte edilmesi lazım. Onun arkasından bir muayene ile bebek canlı mı ? ağlıyor mu? emiyor mu, bir erkisyon bulgusu var mı ? Özellikle sepsis dediğimiz kanda mikrobun dolaşması ile ilgili bir sepsis bulgusu var mı onu değerlendirmek lazım. Çünkü bu bebekler henüz yeni doğdukları için daha savunma mekanizmaları henüz gelişmemiştir. O yüzden bir mikrobik durum açısından da etraflıca değerlendirmekte yarar vardır.